DSC 0432

 

De onderzoeken zijn talrijk waarbij gezonde proefpersonen wakker gehouden worden en de gevolgen worden gemeten. Veelal gaat het dan om studenten: jonge, fitte en verstandige mensen. Moeilijk is de studie over het algemeen niet: je houdt de proefpersonen wakker, en meet dan hoe ze presteren op lichamelijk en/of cognitief vlak, of wat betreft pijn.

De resultaten zijn telkens weer erg duidelijk: na een paar dagen slaaptekort dalen de prestaties op alle vlakken spectaculair. Het gaat dan zowel om sportieve prestaties als de intellectuele. De studenten slagen veel slechter dan voorheen in het oplossen van complexe vraagstukken, maar ook in simpelere dingen als een draad door het oog van een naald steken. Cognitief functioneren, lichamelijke prestaties, fijne motoriek: alles gaat snel achteruit.

Het zegt iets over het functioneren van de arts assistent die de wachtdienst van het ziekenhuis dagenlang mag bemannen, en de laatste dag van de wachtdienst doodvermoeid rondloopt – maar dit geheel terzijde.

Nog een interessant, recenter onderzoeksresultaat: ook de gevoeligheid voor pijn neemt toe met een paar nachten niet slapen. Pijn kun je objectief meten door het meten wanneer een bepaalde temperatuur als pijnlijk ervaren wordt. Je kan een metalen staaf opwarmen tot een precieze temperatuur. Ergens tussen veertig en vijftig graden ervaart elke proefpersoon het vastnemen ervan als pijnlijk. Daar zit variatie op tussen personen, maar normaal blijft die pijndrempel bij dezelfde persoon redelijk constant. Tenzij je hem/haar de slaap ontneemt, dan gaat de pijndrempel bij iedereen een paar graden naar beneden. De onderzoekers besloten dat patiënten na een operatie een behoorlijke nachtrust nodig hebben om het herstel te bespoedigen.
Andere, meer algemene conclusies zijn  ook mogelijk.

Slecht slapen geeft verhoogde (spier)spanning, en een verlaagde pijndrempel.
Verhoogde pijn geeft meer (spier)spanning en slecht slapen.
Opgespannen spieren leiden tot slecht slapen en nog meer pijn.

Er bestaat dus een vicieuze cirkel tussen slecht slapen, pijn, en (spier)spanning.
Minder cognitief functioneren en uitputting zijn daar een gevolg van.